Fundacja „Obywatelski Wschód” oraz Muzeum Fotografii w Zamościu zapraszają na wydarzenie „Chłopska fotografia z Harasiuk w Ordynacji Zamojskiej”, które odbędzie się w najbliższą sobotę, 26 września, na podwórku przy ulicy Staszica 15/ Staszica 19 przy Rynku Wielkim w Zamościu – w sąsiedztwie Muzeum Fotografii.
Początek o godz. 16.
W programie:
- otwarcie wystawy fotografii,
- pogawędka o nauczycielu i fotografie Teofilu Jaśkiewiczu i życiu we wsi Harasiuki w pierwszych dekadach XX wieku,
- chłopskie atelier – zapewniamy kapę, rower retro, charakteryzację, bezpłatne odbitki na papierze fotograficznym,
- prezentacja i rozdanie katalogu wystawy.
Wydarzenie organizowane jest w ramach projektu „Chłopska fotografia z Harasiuk w Ordynacji Zamojskiej”, dofinansowanego ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Dziedzictwo społeczne” prowadzonego przez Centrum Archiwistyki Społecznej. Projekt realizuje go Fundacja "Obywatelski Wschód" przy współpracy Muzeum Fotografii w Zamościu. Jego partnerami są Gminne Centrum Kultury w Harasiukach oraz Publiczna Szkoła Podstawowa w Harasiukach.
W ramach projektu Anna Rudy (z Fundacji „Obywatelski Wschód”) i Adam Gąsianowski (właściciel Muzeum Fotografii w Zamościu) opracowali 300 fotografii autorstwa Teofila Jaśkiewicza, który w latach 1925-1943 pracował w szkole powszechnej w Harasiukach jako nauczyciel. Równocześnie zajmował się fotografią. Stworzył setki portretów rodzin chłopskich i mieszkańców Harasiuk i okolicznych wsi. Były to czasy, gdy fotografia na wsi była jeszcze mało znana.
SKARB Z HARASIUK
„Skarb z Harasiuk” to zbiór około 1000 szklanych negatywów wykonanych w latach 20. i 30. XX wieku przez Teofila Jaśkiewicza – nauczyciela i kierownika miejscowej szkoły. Wiek temu posiadanie aparatu fotograficznego było wielką rzadkością, a zrobienie z niego użytku w ten sposób, jak uczynił to Teofil Jaśkiewicz – niespotykane. Kierownik szkoły wykonał bowiem setki portretów mieszkańców, indywidualnych i zbiorowych: dzieci, kawalerów i panien na wydaniu, wielopokoleniowych rodzin, szkolnych klas. W czasie II wojny światowej uciekł z Harasiuk, a szklane negatywy ukrył pod podłogą domu, w którym mieszkał. Odkryto je przypadkiem dopiero w 2005 r. podczas remontu. To jeden z największych zbiorów tzw. chłopskiej fotografii odkrytych w Polsce.
ODKRYCIE SKARBU
Mieszkanka Harasiuk, która remontowała dom odziedziczony po dziadkach, po zerwaniu podłóg w korytarzu odkryła dziesiątki „szklanych płytek” w przegniłych tekturowych opakowaniach. Żadne okoliczne publiczne muzeum nie chciało przyjąć tego „skarbu spod podłogi”. Wyzwaniu postanowiło sprostać Muzeum Starej Fotografii i Starych Aparatów w Zamościu (w skrócie: Muzeum Fotografii w Zamościu). O negatywach i fotografie, który je wykonał, nic wówczas nie było wiadomo.
OPISYWANIE ZDJĘĆ
Zdjęcia znane były do tej pory kilku wystaw fotografii zorganizowanych przez Muzeum Fotografii w Zamościu oraz z albumu „Czar starej fotografii w obiektywie Teofila Jaśkiewicza z Harasiuk” autorstwa Adama Gąsianowskiego i Roberta Horbaczewskiego (wydany w 2017 r.). Ale opisane były wówczas pojedyncze zdjęcia. Podczas projektu Anna Rudy (z Fundacji „Obywatelski Wschód”) i Adam Gąsianowski (właściciel Muzeum Fotografii w Zamościu) spotykali się z mieszkańcami gminy Harasiuki: Harasiuk, Łazor, Derylaków, Sierakowa, odnaleźli kilka żyjących osób sfotografowanych przez Teofila Jaśkiewicza jako dzieci, rozmawiali z potomkami bohaterów zdjęć. Dzięki temu udało się opisać dziesiątki fotografii, wiedzę o nich wzbogacając nie tylko o imiona i nazwiska, ale też miejsca i realia życia w Harasiukach 100, 90 czy 80 lat temu. Szczególnie cenne były informacje przekazane przez mieszkańców gminy Harasiuki: Krystynę Owczarek, Jakuba Zabłotniego i Janinę Kołodziej, a także Krystynę Dziewę, Marię Mil, Michała Sobaszka i Krystynę Żywko. Bardzo ważne były spotkania z 92-letnią Janiną Harasiuk oraz 87-letnią Julianną Zwolak – należącymi do najstarszych mieszkanek Harasiuk, w latach 30. i 40. minionego wieku sfotografowanymi przez Teofila Jaśkiewicza.
Spotkania z mieszkańcami odbyły się też w Gminnych Centrum Kultury w Harasiukach, w Publicznej Szkole Podstawowej w Harasiukach – pogadanka i pokaz dla całej szkoły. Obydwie placówki są partnerami projektu.
Napisz komentarz
Komentarze